Ay sonu kapanışı neden 5 günde bitmeli?
Geçen ayın gelir tablosu ayın 20’sinde geliyorsa karar geç alınıyor demektir. Hızlı ay sonu kapanışının süreç, günlük disiplin ve kapanış adımlarıyla nasıl kurulduğunu anlatıyoruz.
Kurumsal Danışmanlık
Şennur Şenel, SMMM
3 dk okuma
Hangi ürününüz gerçekten kazandırıyor? Maliyet muhasebesinin önemi
Toplamda kâr eden bir şirkette bazı ürünler ve müşteriler zarar ettiriyor olabilir. Ürün ve iş bazında maliyet sisteminin nasıl kurulduğunu ve hangi kararları değiştirdiğini anlatıyoruz.
Şennur Şenel, SMMM
3 dk okuma
Şirket yıl sonunda kâr ediyor. Ama hangi ürün bu kârı getiriyor, hangisi götürüyor? Bu soruya net cevap veremeyen pek çok şirket, en çok satan ürününün aslında en az kazandıran ürün olduğunu fark etmeden büyümeye devam eder.
Toplam kâr neyi gizler?
Genel gelir tablosu, şirketin bütün olarak ne kazandığını gösterir. Ancak toplam rakam, kârlı ürünlerin zararlı ürünleri sübvanse ettiği durumu gizler. Maliyet muhasebesi bu ortalamayı parçalarına ayırır ve her ürün, her iş, her müşteri için ayrı bir kâr resmi çıkarır.
Bir ürünün maliyeti neyden oluşur?
| Bileşen | İçerik |
|---|---|
| Direkt ilk madde ve malzeme | Ürüne doğrudan giren hammadde, ambalaj, yarı mamul |
| Direkt işçilik | Üretimde doğrudan çalışan personelin maliyeti |
| Genel üretim giderleri | Enerji, amortisman, bakım, kalite kontrol, üretim yönetimi |
İlk ikisini ürüne yüklemek görece kolaydır. Asıl zorluk, genel üretim giderlerinin ürünlere adil ve tutarlı bir anahtarla dağıtılmasıdır: makine saati, işçilik saati, üretim miktarı ya da faaliyet bazlı bir yöntem.
Sağlam bir maliyet sistemi için ön şartlar
- Doğru reçeteler: Her ürünün malzeme ve işçilik reçetesi güncel olmalıdır.
- Güvenilir stok: Depo hareketleri zamanında ve doğru girilmelidir.
- Ay sonu sayımı: Fire ve sayım farkları tespit edilip kayda alınmalıdır. Sayım yapılmadan hesaplanan maliyet, gerçek maliyet değildir.
- Maliyet merkezleri: Giderler, oluştukları departmana göre ayrılmalıdır.
Sadece ürün değil, müşteri de
Aynı ürünü farklı müşterilere satarken kârlılık çok farklı olabilir. Uzun vade, özel ambalaj, sık ve küçük sevkiyat, yüksek iskonto ve iade oranı bir müşterinin gerçek maliyetini artırır. Müşteri bazlı kârlılık analizi, “en büyük müşterimiz” ile “en kârlı müşterimiz”in aynı olmadığını sıkça gösterir.
Maliyet bilgisi hangi kararları değiştirir?
- Fiyatlama: Hangi ürünün fiyatı artırılmalı, hangisinde indirim yapılabilir?
- Ürün gamı: Hangi ürün geliştirilmeli, hangisi bırakılmalı?
- Müşteri koşulları: Vade, iskonto ve sevkiyat koşulları nasıl yeniden konuşulmalı?
- Üretim: Hangi ürünü fason yaptırmak, hangisini içeride üretmek daha avantajlı?
Maliyetini bilmediğiniz ürünü fiyatlamazsınız; sadece umut edersiniz.
Maliyet sisteminin değerini artıran şey, sonuçların her ay düzenli olarak gelmesidir. Bunun için de hızlı ve disiplinli bir ay sonu kapanışı gerekir.
Hangi ürününüzün kazandırdığını görmek ister misiniz?
Ürün ve müşteri bazında maliyet sisteminizi kurmak için ön görüşme planlayabilirsiniz.
Şennur Şenel
Serbest Muhasebeci Mali Müşavir, İşletme MBA. Kreatif ajans, gıda ve kimya sektörlerinde muhasebe ve mali işler yöneticisi olarak geçen yılların ardından bugün Hadımköy’deki ofisinden Beylikdüzü ve çevresine muhasebe hizmetleri ve kurumsal danışmanlık veriyor.
Önemli not
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Vergi mevzuatı, oranlar ve tutarlar sık güncellenir; işlem yapmadan önce kendi durumunuz için mutlaka bir mali müşavire danışın.